انجام پایان نامه ارشد مدیریت

مقدمه
طرح تحقیق، با اهمیت ترین اصلی ترین بخش یك كار تحقیقی و پژوهشی است، طرح تحقیق ( Proposal) اصل تحقیق نیست، بلكه طرح اولیه طرح پیشنهادی تحقیق است، طرح تحقیق در واقع شبیه طرح اولیه و پیشنهادی یك ساختمان است كه بوسیله ارشیتكت (پژوهشگر محقق) اركان اصلی آن طراحی محاسبه شده به صورت نقشه ماكت ساختمان در آمده است و چنانچه یك مهندس خبره ( استاد راهنما ) به آن نگاه كند، بتواند ساختمانی را ( پژوهشی را) كه بر طبـق این نقشه شكل می گیرد، از قبل جهت خود تجسم كند. پژوهشگری كه قصد تحقیق دارد، ابتدا باید برای پژوهش مورد نظر خود طرح تحقیق بنویسد. طرح تحقیق در واقع نقشه انجام تحقیق است راهنمای محقق جهت عملیاتی كردن اجرای تحقیق است .
هر چند گزینش موضوع و فرایند تهیه تكمیل یك پروپوزال به راحتی در مدت زمانی كوتاه انجام می شود، ولی باید توجه داشت كه پروپوزال در واقع پیشنهادیه تحقیق بوده به منزله نقشه های محاسباتی ساختمان است، لذا چنانچه با دقت با محاسبات دقیق طراحی گردد، پژوهشگر در انجام مراحل بعدی با مشكل اساسی روبرو نخواهد شد. به جمله دیگر چنانچه دانشجوئی عنوان پژوهش خود را درست گزینش كرده باشد و تمامی اركان اجزاء پروپوزال به ویژه طرح مسئله، ارزش ارزش تحقیق، تاریخچه مطالعات، اهداف، سئوالات، فرضیه ها روش مراحل انجام تحقیق را به طور دقیق كامل تهیه كرده باشد، در انجام پژوهش با مشكلاتی از عبارت سر درگمی ابهام روبرو نخواهد شد، به طوری كه گفته می شود پژوهشگری كه طرح تحقیق را به طور دقیق، روشن و كامل نوشته، به نظر می رسد بیش از 50 درصد رساله پایان نامـه را تهیه كرده است.

اجزاء تشكیل دهنده طرح تحقیق
1- عنوان تحقیق

نخستین گام در انجام تحقیق، تعیین عنوان تحقیق است. هیچ پژوهشگری نمی تواند بدون معین شدن عنوان تحقیق، پژوهش را شروع كند. عنوان به منزله مقصد طرح نهایی انجام پژوهش است لذا در تعیین گزینش آن تذکر به نكات زیر ضروری است:
1- خوب است عنوان تحقیق نه خیلی كوتاه، نه خیلی طولانی، بلكه مختصر، جامع، رسا و غیر سئوالی باشد.
2- خوبتر است در ابتدای عنوان از عبارت هایی چون: بررسی، ارائه الگو، مطالعه، طراحی، تحلیلی بر، تبیین و ....مصرف شود.
3- خوبتر است در عنوان تحقیق به نوعی متغیر های مستقل وابسته نشان داده شوند.
4- مساله تحقیق باید نو جدید باشد.
5- عنوان پژوهش باید ارزش تحقیق داشته باشد.
6- پژوهشگر باید توان انجام تحقیق را داشته باشد.
7- مورد تحقیق در حوزه كاری تخصصی پژوهشگر باشد.
8- مساله پژوهش باید به گونه ای باشد كه جامعه به انجام تحقیق درباره آن نیازمند باشد و پژوهش بتواند با نتایج خود مشكلی را از جامعه برطرف كند.
9- پژوهشگر به عنوان تحقیق و انجام پژوهش درباره آن میل و علاقه داشته باشد.
10- موضوع تحقیق باید عملی و اجرائی بوده قابلیت انجام تحقیق را داشته باشد .
11- عنوان تحقیق باید به گونه ای باشد كه هدف های تحقیق را بیان كند .
12- خوبتر است در عنوان تحقیق، قلمرو مكانی محدوده زمانی پژوهش معین گردد.

2-اصطلاحات و واژه ها

اکثرا ٌ تعدادی از اصطلاحات و کلمه های فنی و تخصصی مربوط به عنوان و مورد پژوهش ( 3 تا 6 ) ارائه شده جهت هریك مختصراً از منابع اصلی و معتبر، تعریفی آورده می شود.

3- شرح و بیان مسئله تحقیق ( طرح یك مشكل)
مسئله در واقع سئوالی است كه در ذهن پژوهشگر راجع به یك پدیده، مشكل معضل بیان می شود، هدف محقق از طرح این سئوال ریشه یابی، علت علل به وجود آورنده آن مشكل یا راهكارهای رفع آن است.
در بیان مسئله محقق باید نكات زیر را رعایت كند:
1- محقق، شواهدی باید نشان دهد كه معضلی یا مشكلی در جامعه وجود دارد.
2- محقق باید مشكل بیان شده را بیان كند و ابعاد مختلف آن را به طور مستند نشان دهد.
3- محقق باید نشان دهد که قصد او از انجام تحقیق چیست؟ کدام متغیرها را قصد دارد مطالعه کند؟ روش ی تحقیق متغیرها ( اثر، رابطه یا ...) چطور است.
4- پژوهشگر در انتها بهتر است محدوده زمانی قلمرو زمانی تحقیق را نیز معین نماید .
اصولا مسئله تحقیق باید مساله را بیان نماید ، ابعاد آنرا مستند نشان دهد، انگیزه پژوهشگر را بیان نماید ، متغیرها را نشان داده، روش نقد آنها را روشن کرده محدوده مکانی زمانی تحقیق را تعیین نماید.

4-ارزش و ضرورت موضوع تحقیق
در این مورد پژوهشگر می بایست معین نماید که موضوع تحقیق چه اهمیت ی دارد و ضرورت انجام این پژوهش چیست نتایج آن در چه زمینه ای از اهمیت بیشتری برخوردار است.
- ارزش این تحقیق در رابطه با نظریه های موجود چیست؟
- نتایج این تحقیق در غنا بخشیدن به ادبیات موضوع چه نقشی دارد؟
- نقش نتایج تحقیق در ارائه مـدل ، الگو، نظریه جدید یا توسعه و بسط نظریه های قبلی چگونه است؟
- ارزش نتایج تحقیق برای مدیران و برنامـه ریزان چیست؟
- نتایج مثبت این تحقیق در ابعاد آموزش ی و پژوهشی چه اثری دارد؟
- نتایج مثبت این تحقیق در ابعاد پژوهشی چگونه است؟
5-قبلی ه تحقیق
برای اینکه پژوهشگر تحقیقات را در راستای پژوهش های هم خانواده قرار دهد و آن را با دستاوردهای مشاهدات دیگران همموزیک نماید ، نیاز دارد با مراجعه به اسناد مدارک پیرامون موضوع و مسئله ای که جهت تحقیق انتخاب کرده ، آگاهی خود را گسترش دهد.
هدف از گنجاندن بخش قبلی ه تحقیق و ادبیات موضوع، توجه به نكات زیر است :
1-برقراری ارتباطی منطقی بین اطلاعات پژوهش های قبلی با مسئله تحقیق
2-آشنایی با چارچوب نظری یا تجربی مسئله تحقیق
3-آشنایی باروش های تحقیق مورد مصرف در پژوهش های قدیم
4-پیشگیری از دوباره کاری
5-مصرف از تجربیات مفید محققان قبلی
6-آگاهی از نقاط ضعف پژوهش های پیشین
جهت دسترسی به اهداف بالا تدوین مطالب پیشینه، رعایت نكات زیر ضروری است:
الف-منابع اطلاعاتی ارتباط با موضوع انتخاب گردد
ب- نتایج بررسی ها قبلی مطالعه، نقد تحلیل شود
ج- ترتیب موارد از كلی به جزئی ( عمومی به اختصاصی ) تدوین گردد

نحوه تدوین بررسی ها انجام شده

6-اهداف تحقیق
اهداف تحقیق می تواند به دو صورت کلی مخصوص بیان شوند:
الف-هدف کلی
هدف کلی مستقیماً ازموضوع تحقیق مشتق می شود.
ب-اهداف ویژه
این هدف ها از مسئله پژوهش و از اهداف کلی مشتق می شوند در واقع زیر مجموعه هدف یا اهداف کلی پژوهش هستند . این اهداف تصریح می کنند که در این تحقیق چه چیزی انجام می شود چه چیزی انجام نمی شود.

7- سوالات تحقیق
در صورتی که تحقیق با توجه به قبلی ه پژوهش نتواند جهت خاصی را برای یافته های خود پیش بینی نماید و رابطه ی بین متغیرها را حدس بزند، می تواند به بیان سئوالات پژوهش بپردازد. در طرح سئوالات تحقیق توجه به نكات زیر ضروری است:
- سئوالات پژوهش مستقیماً از اهداف تحقیق منشأ می گیرند.
در پرسشها تحقیق، یک نوع متغیر بیان می شود.-
- آوردن کلمه آیا در ابتدای سئوالات چندان مطلوب نیست.
بهتر است تعداد سئوالات محدود، شفاف بدون ابهام باشد.-

8-فرضیه
- فرضیه، حدس گمان محقق در مورد علل بوجودآمدن مشكل یا ارائه راه حل های آن است.
فرضیه، حدس و گمان محقق و در واقع جواب حدسی پژوهشگر درباره سئوالات تحقیق است.-
- فرضیه، حدس گمان پژوهشگر درباره وجود فرق ، ابه احتمال زیاد ل رابطه یا اثر بین دو یا چند متغیر است.
- فرضیه، حدس و گمانی است که مبتنی بر دانش تجربه درباره حل یک مسئله است.
- اکثرا فرضیه ها حدسیاتی است که به طور منطقی از نظریه ها بر می آیند.
- فرضیه عبارت خبری آسان ای است که در آن دو یا چند متغیر ( مستقل وابسته)دیده می شود.
توجه : همموسیقی ی، همسویی و تعادل تعداد فرضیه ها با سئوالات پژوهش بسیار لازم است.
جهت مثال، یك فرضیه آسان این است که بگوییم: میزان سواد با تعداد اولاد رابطه دارد یا تعداد خودروها در میزان آلودگی هوا تاثیر دارد.
توجه : صحت(تایید) یا عدم صحت فرضیه (رد) در محک تست و مطالعه و تحقیق تعیین می شود، لذا پژوهشگر حق ندارد از قبل و بطور جانبدارانه در پی تأیید آن باشد باید بداند رد یا تأیید فرضیه هیچ گونه اثر بد برای پژوهش و پژوهشگر ندارد.

9-روش مراحل تحقیق
یكی از اركان تحقیق یا پژوهش كه در پروپوزال بیان می شود، تعیین نوع تحقیق و مراحل انجام آن است. در این مورد محقق ضمن اشاره به نوع تحقیق، مراحل انجام آن را حاوی : وسائل گردآوری داده ها،آموزش گردآوری اطلاعات، جامعه آماری اندازه نمونه روش گزینش نمونه از جامعه آماری، وسائل تجزیه تحلیل داده ها بالاخرهآموزش های تجزیه تحلیل داده ها(آموزش های نقد کیفی و کمی) را شرح می دهد.

در زیر به تعدادی از انواع تحقیق به طور مختصر اشاره می شود.
انواع تحقیق بر طبـق هدف
1-نتایج بررسی ها و تحقیقات بنیادی

این نتایج بررسی ها و تحقیقات در پی شناخت کشف ارتباطات بین پدیده ها و درک اصول و قوانین طبیعی است. این مشاهدات نظریه ها و فرضیه ها را تست می کنند، قوانین علمی را کشف کرده و مرزهای دانش را گسترش می دهند.
2-مشاهدات فرد دی
-این نتایج بررسی ها و تحقیقات برداده ها ونتایج مشاهدات بنیادی تکیه دارند و در پی دستیابی به اصول و قواعدی می باشند که بتوان آنها را در عمل اجرا به کار بست.
-این مشاهدات در پی معرفت علل مشکلات حل آنها هستند فرد دی فراگیر دارند.

3- تحقیقات گسترش ای
این تحقیقات در پی معرفت راه های بازبینی یا افزایش تولید روش های جدید تولید كالا و خدمات بوده و عمدتأ متوجه نوآوری در فرایند ها، وسائل ها کالاها در یك زمان و مكان ویِژگزینشه هستند .
انواع تحقیق بر اساس ماهیت روش
تحقیقات تاریخی

این گونه تحقیقات مربوط به موضوعات معین مربوط به وقت قدیم است تلاش محقق در جهت كشف حقایق پیشین از طریق جمع آوری اطلاعات اسناد مربوط به قدیم می باشد.
تحقیقات توصیفی
هدف این تحقیقات، توصیف عینی و مرتب خصوصیات یك موقعیت یك مساله است اما بدون هیچگونه دخالت یا استنتاج ذهنی مثل نگرش سنجی ها منو گرافی ها. تحقیقات موردی تحلیل محتوا، قوم نگاری زمینه یابی از انواع آن محسوب می شوند .
تحقیقات همبستگی
این تحقیقات در پی كشف رابطه همبستگی بین متغیر هاست. جهت محاسبه میزان همبستگی بین دو متغیر از همبستگی های پیرسون و اسپیر من و كندال مصرف می شود.
تحقیقات علی ( علت معلاما )
در این تحقیقات پژوهشگر با مطالعه شرایط قبلی درصدد جستجوی علل ارتباطات ی برای وقوع حوادث است.
تحقیقات پیمایشی
در این تحقیقات، محقق جهت جواب دادن به مسئله وقت حال جمع آوری اطلاعات ازآموزش پیمایشی عمدتأ از تكمیل پرسش نامـه و یا مصاحبه مصرف می كند هدف محقق تعمیم نتایج نمونه به جامعه بزرگتر آماری است.
تحقیقات تجربی (آزمایش گاهی)
از این تحقیقات معمولأ جهت یافتن راه حل های موارد یا پیدا كردن راهكارهایی جهت حل مشكلات در حال یا آینده مصرف می شود، در این تحقیقات عمدتا از روابط علت و معلولی مصرف می كنند و مکان آزمایش پژوهش معمولأ آزمایشگاه است متغیر ها جهت محقق قابل كنترل می باشد.

تحقیقات نیمه تجربی
این تحقیقات بیشتر مربوط به تحقیقات اجتماعی است و امكان كنترل تمام متغیر ها جهت محقق وجود ندارد مثل سنجش خصوصیات اجتماعی فرهنگی افراد.
تحلیل محتوا
اینروش اکثرا ٌ برای سنجش تحلیل گفتار یا متن ها استفاده می شود، مثل مقایسه تحلیلی، روزنامـه ها، مجلات، نوارها ...تحلیل محتوا در مقولات مطالب عامیانه، علمی( متون مذهبی، كلامی، ادبی و ...) تحلیل های كمی ریاضی.
وسائل گرد آوری داده ها
پژوهشگر گاه جهت بدست آوردن اطلاعات به مدارك اسناد معتبر و موثق ( كتب، منابع آماری و...) مراجعه می كند كه این منابع را دست دوم (second-hand) می نامند گاهی نیز به منابعی نیاز دارد كه در دسترس پژوهشگر نیست و یا به روز نیست، كه در این جا به گرد آوری اطلاعات از طریق میدانی (survey) یعنی تهیه سوال نامـه ، مصاحبه و مشاهده نیازدارد.
وسائل تحلیل داده ها
در تهیه جداول، تدوین نمودارها، فرآوری دسته بندی استخراج تحلیل خوب داده ها از انواع نرم افزار های كامپیوتری چون Spss، excel، GISو... مصرف می شود.
روش های تجزیه تحلیل داده ها
انواع روش های تجزیه و تحلیل داده هاعبارتند ازآموزش های تحلیل كیفی كمی ( آمار توصیفی و استنباطی )
جامعه آماری و اندازه نمونه
در این پارت جامعه آماری مورد نظر معین شد،روش تعیین تعداد نمونه به طور شفاف بیان می شود نیزبه نحوه گزینش نمونه ها از جامعه آماری نیز اشاره می شود.
10- كاربرد نتایج تحقیق
در این مورد پژوهشگر به گروه ها، سازمان ها نهاد های مصرف كننده از نتایج تحقیق اشاره می كند.
11- محدودیت های تحقیق
در این مورد محقق با بیان محدودیت هایی كه سر راه تحقیق است، به خواننده پیام می دهد كه در مورد فرایند تحقیق قضاوت عادلانه ای داشته باشد.
در هر تحقیق تعدادی از محدودیت های احتمـا لی به شرح زیر می تواند سر راه محقق قرار گیرد:
- كمبود منابع علمی
- كمبود منابع مالی
- ضعف همکاری سازمان ها و نهاد ها
- گرفتاری های شخصی محقق
- كمبود وقت در اختیار
- تعداد متغیرهای ناخواسته
- ناهمموسیقی ی اساتید راهنما